ویکیلیکس

ویکیلیکس

نشانی	wikileaks.ch wikileaks.org(اصل)
نوع	بایگانی اطلاعات
عضویت	دسامبر ۲۰۰۶
مالک	انتشارات سانشاین[۱]
پایهگذار	جولین آسانژ
راهاندازی	دسامبر ۲۰۰۶
رده در الکسا	۹۱۲ (دسامبر ۲۰۱۰)[۲]
وضعیت	فعال (تحت حملات عدم سرویسدهی و عدم پذیرش آیاسپی)[۳]

ویکیلیکس (به انگلیسی: WikiLeaks) سازمانی ناسودبر و بینالمللی است که به ارسال و افشای اسناد از سوی منابع ناشناس میپردازد. وبگاه ویکیلیکس که در سال ۲۰۰۶ افتتاح شد، توسط انتشارات سانشاین اداره میشود.^[۱] در طول یکسال از آغاز فعالیت، وبگاه ادعا کرد که بیش از ۱.۲ میلیون مدرک و سند در اختیار دارد.^[۴] این سازمان بنابه گفته خودش، توسط مخالفهایی از چین همراه با روزنامهنگارها، ریاضیدانها و فناوریهایی شروعی از ایالات متحدهٔ آمریکا، تایوان، اروپا، استرالیا و آفریقای جنوبی پایهگذاری شدهاست.^[۱] گاردین، جولین آسانژ که یک فعال اینترنتی استرالیایی است را به عنوان رئیس آن خواندهاست.^[۵]

ویکیلیکس تاکنون چندین جایزه برندهشدهاست که شامل جایزه ۲۰۰۸ رسانههای جدید از طرف مجله اکونومیست میباشد.^[۶] در ژوئن ۲۰۰۹، ویکیلیکس و جولین آسانژ جایزه رسانههای بریتانیا را از عفو بینالملل در ردهٔ رسانههای نو برای نشر سال ۲۰۰۶ «کنیا: گریهٔ خون – قتلهای قضایی اضافی و ناپدیدشدنها»^[۷] که گزارشی از سوی کمیسیون ملی حقوق بشر کنیا در مورد کشتارهای پلیس در کنیا بود، بهدست آورد.^[۸] در ماه مه ۲۰۱۰، نیویورک دیلی نیوز، ویکیلیکس را در فهرست «وبگاههایی که میتوانند کاملاً اخبار دنیا را تغییر دهند» در رتبهٔ اول قرار داد.^[۹]

در آوریل ۲۰۱۰، ویکیلیکس ویدئویی را از حادثهٔ حملات هوایی ۲۰۰۷ عراق منتشر کرد که در آن افراد غیرنظامی عراقی و خبرنگاران توسط نیروهای آمریکایی کشته میشوند. در جولای همان سال، ویکیلیکس اسناد محرمانه جنگ افغانستان را که حاوی بیش از ۷۶،۹۰۰ سند در مورد جنگ افغانستان بود را منتشر کرد.^[۱۰] در ماه اکتبر، گروه ویکیلیکس بستهای حاوی ۴۰۰،۰۰۰ سند محرمانهٔ دیگر که گفته میشد مربوط به جنگ عراق میباشد را با هماهنگی با چندین انتشارات بزرگ، منتشر کرد. در نوامبر ۲۰۱۰، ویکیلیکس به پخش اسناد سری و محرمانه سیاستهای خارجی ایالات متحدهٔ آمریکا در قالب افشای اسناد دیپلماتیک ایالات متحده آغاز کرد.

ویکیلیکس به صورت اصلی و در آغاز همانند هر وبگاه ویکی دیگر با قابلیت ویرایش برای خوانندگان آن پدید آمد، اما بعد از آن بیشتر به صورت یک وبگاه انتشاراتی درآمد و نه اجازه ویرایش نه نظریه را به کاربران میدهد. این وبگاه بعد از حملههای عدم سرویسدهی و ردکردن آیاسپیها نامهای دامنه متفاوتی را در سروهای مختلف اختیار کرد که به صفحهای مشخص در سروری مجزا تغییر مسیر داده میشود.^[۱۱][۱۲]